Uygulamaya Göre Emniyet Rölesi Seçimi


Pilz Emniyet Otomasyon Ürünleri ve Hizmetleri
Teşhis yeteneğine göre emniyet rölesi seçimi
Endüstriyel otomasyonda, birçok uygulamada, farklı fonksiyonlara sahip emniyet röleleri kullanılmaktadır. Birbirinden farklı seçenekli emniyet ürünleri arasında birçok kullanıcı, ihtiyaç duyduğu emniyet fonksiyonlarını kapsayan ve istedikleri teşhis özelliklerini en iyi şekilde sağlayan emniyet rölesini seçmekte zorlanır.
Karmaşık emniyet uygulamalarında kullanılan teşhis fonksiyonları, artık daha sade emniyet uygulamaları için de kullanılabilmektedir.
Halen sürmekte olan ar-ge çalışmaları sonucunda çok çeşitli emniyet röleleri bulunmaktadır. Müşteri talepleri ve özel uygulamalar tamamen esnek olarak yapılandırılabilmektedir.
Örneğin, Pilz, acil-stop rölelerinin PNOZ ürün grubu ile, klasik emniyet rölelerinden yarıiletken tabanlı çözümlere kadar geniş bir ürün gamı sunar. Kategori 4’ e (EN 954-1) kadar tüm talepler, bu ürün grubu ile karşılanabilmektedir.
Genel seçim kriteri
Uygun emniyet rölesini seçmek her zaman kolay değildir. Örneğin, birden çok emniyet kapılarını ve/veya acil-stop butonlarını (acil-stop zincirini) denetlemek, röle tabanlı emniyet cihazları ile yapılan tipik bir uygulamayı temsil eder.
Bunlar, izin şalteri (izin butonu) üzerinden yapılandırılan operasyon modu seçme şalteri, uygun konuma getirilerek de yönetilebilir. Eğer, bu (izin) butonu kullanılır ve buton merkez pozisyonda tutulursa, kapı fonksiyonları emniyetli bir şekilde izlenir.
Röle seçiminde, besleme voltajı, çıkış kontak sayısı ve cihaz durumunun ayrıntılarını bir ana teşhis sistemine iletebilme yeteneği gibi çeşitli etkenler rol oynar. PZE kontak arttırma modüllerinin (Pilz pozitif – kılavuzlanmış genişleme) kullanıldığı yerlerde, üniteler hemen hemen her formata genişletilebilirler.
Bir emniyet rölesi seçiminde bir başka kriter de kategori gereksinimidir. Kullanıcılar, bir üniteyi (gerekli kablo bağlantısını yaparak, değişik kategorilere uygun olarak) bir sistem için kullanabilir. Gerekli kategori risk analizi ile belirlenmektedir. Böylelikle, emniyet rölesi ve tasarlanmış olan ilgili tesisin emniyet konsepti netleştirilir.
Modüler emniyet röleleri için teşhis paketi
Sistem gereksinimlerine göre modüler emniyet rölelerindeki input ve output devreleri genişletilebilmektedir. Birkaç input modülünü yanyana ana üniteye bağlayarak input sayısı çoğaltılabilir. Bütün input devreleri, output kontakları üzerinde eşit etkilemeye sahiptir.
Etki eden input devrelerinin fazla sayıda olması, çok yönlü teşhis gerektirir. Bu amaç için, hazır konfigüre edilmiş ve grafik özelliğine sahip metin göstergeli bir teşhis paketi mevcuttur.
Teşhis paketi her türlü potansiyel arıza konfigürasyonunu içermektedir. Bu da ilgili hatanın, istenen dilde ve düz bir metin şeklinde gösterilmesini mümkün kılar. Böylece hatalar daha hızlı olarak düzeltilir ve arıza zamanları minimuma indirgenmiş olur.
Ayrıca, modüler emniyet röleleri üzerindeki teşhis fonksiyonu, dahili verilerin, bir ara bağlantı modülü üzerinden standart PLC'ye transfer edilebilmesini sağlar. Modüller değişik bağlantılara imkan tanır. Yazılım blokları, hedef sistemdeki veri akışını değerlendirmede ve veriyi kontrolöre transfer etmede kullanılır.
Büyük yükleri doğrudan kapatmak
Yükleri doğrudan kapatmak için emniyet ile ilgili gereksinimler daha önceden birbirine bağlı kontaktörler kullanılarak çözülmekteydi. Şimdi bu tip bir uygulama için bir röle mevcuttur. Bu yüzden harici devre dışı bırakma durumuna artık gerek duyulmamaktadır. Modüler yapıda olan PNOZpower emniyet röleleri, acil-stopların, emniyet kapılarının ve ışık bariyerlerinin izlenmesi için uygundur. Çıkış modülleri ilgili yüke göre özel olarak eşleştirilirken, ana modül girişleri işler. Modüle doğrudan bağlantı, soketli bağlantı terminalleri üzerinden gerçekleştirilebilir. Bu da büyük bir yükün veya üç fazlı bir motorun doğrudan bağlanabileceği anlamına gelir. Her kontaktan 16 A’ e (ac/dc) kadar akım taşımak mümkündür. Toplam kesme kapasitesi ise modül başına 40 A’dir. Harici kontaktörler ve kontaktör kombinasyonları artık gerekli değildir.
Teşhis işlemleri, ana ünitede bulunan yardımcı çıkışlar vasıtasıyla gerçekleştirilebilir. Bunlar, cihaz durumunun bir mesaj/işletim sistemine transfer edilmesine olanak tanıyan, emniyetle ilgili olmayan yarıiletken çıkışlardır.
Robot hücreleri gibi düşük veya orta derecede otomasyona sahip uygulamalarda, emniyet kapısı ve acil-stop izleme gibi standartlaştırılmış emniyet çözümleri kullanılır. Bu durumda kontak bağlantılarının sayısı azdır. Geçmişte, bu tip uygulamalar elektromekanik emniyet röleleri kullanılarak gerçekleştirilmekteydi.
Elektroniği kullanmanın yararları
Elektronik (yarıiletken) emniyet röleleri iki nedenden dolayı kullanıcıların ilgisini çeker. İlki; aşınma probleminin olmaması ve dayanıklılık gibi avantajının olması, ikinci ise; emniyet rölelerinin birbirine minimum kablo ile bağlanmasına olanak vermesi ile malzeme ve işçilik maliyetlerinden tasarruf edilmesini sağlamasıdır. Elektronik tabanlı emniyet röleleri özellikle fazla sayıda operasyona ve titreşime maruz kalan çok karmaşık uygulamaların emniyet fonksiyonları için uygundur. PNOZelog ürün yelpazesindeki elektronik röleler, iki adet farklı yapıda işlemci içeren bir donanım platformuna dayanır. Üniteler 22.5 mm genişlikte olup çıkışları; emniyetli ve yarıiletken teknolojisi ile tasarlanmıştır.
Mantık işlemleri kullanarak, VE/VEYA bağlantılarını (örneğin bir uygulamada, bir emniyet kapısı, bir izin butonu ve acil-stop; lojik "VE" kullanılarak link etmek) yapılandırmak mümkündür.
Arıza sürelerini minimum seviyeye indirgeme amacından, teşhis uygulamalarının giderek daha önemli bir hale geldiği anlaşılmaktadır. Programlanabilir bir lojik kontrolörün (PLC) bulunduğu bir yerde, dahili verileri, PNOZelog modüllerinden okuyacak bir yazılım paketi kullanılabilir. PLC içindeki teşhis verilerini ve saklama durum bilgilerini okuyacak yazılım blokları mevcuttur. Bu veriler birkaç çeşit bilgiyi içerir: giriş devrelerinin durumu, VE/VEYA girişlerinin lojik durumu, yapılandırılan devrelerin devreye sokulması, emniyetli yarıiletken çıkışların durumu, gecikme zamanının set edilmesi ve daha fazlası. Yazılım blokları, ortak tüm standart PLC'ler için mevcuttur.
Karmaşık emniyet fonksiyonlarının yapılması basittir….
PNOZmulti elektronik emniyet sistemi, bir PNOZelog devresi ile bir kompakt programlanabilir emniyet sistemi arasındaki bağlantı olarak görülür. Bir tesiste gerekli emniyet fonksiyonu sayısı, dolayısıyla mantık bağlantıları sayısı arttığında kullanılabilir.
Giriş ve çıkışlar serbestçe konfigüre edilebilir, bir tek ünite 4 ila 14 emniyet fonksiyonu ya da standart fonksiyon talebi karşılanabilir.
PNOZmulti emniyet sistemleri ayrıca kendileri aralarında iletişim kurabilir. Bu amaçla iletişim terminalleri ana ünitede sağlanır. Bu iletişim, dahili konfigürasyon durumlarının diğer ana ünitelere transfer edilmesine izin verir. Böylece PNOZmulti emniyet sistemlerindeki emniyet röleleri fiziksel olarak ayrı olduklarında bile bağlanabilir.
PNOZmulti üzerindeki emniyet fonksiyonları kablo tertibatı vasıtasıyla değil bilgisayarın kullandığı bir yazılım ile kolaylıkla konfigüre edilir. PNOZmulti Configurator, hem konfigürasyon ara yüzü hem de teşhis aracı olarak görev yapar. Configurator kullanarak, düzenlenen konfigürasyonu online bir şekilde PNOZmulti'ye transfer etmek mümkündür. Cihazın durumu, istenildiği zaman dinamik program görüntüsü olarak ekrandan okunabilir. Ayrıca, giriş, çıkış ve dahili konfigürasyonun durumunu soruşturmak da mümkündür. Bu da arıza bulmayı kolaylaştırarak hızlı bir şekilde devreye alınmasını sağlar. Profibus için bir ara bağlantı modülü, bus sisteme bağlantı yapmak üzere mevcuttur. Böyle bir networkte PNOZmulti, giriş, çıkış ve dahili konfigürasyon durum bilgilerinin ana üniteye transfer eden bir yardımcı ünite olarak tanımlanır. İstenen sinyal durumları bir görüntü veya mesaj sistemine transfer edilebilir.
PNOZmulti, mc1p modülü ile kullanıldığında başka bir teşhis opsiyonu sağlar. (16 yarıiletken çıkışa sahip, tamamen serbest olarak konfigüre edilebilir, bir standart bir çıkış modülüdür. “Emniyet geçidi kapatıldı“ veya “E-STOP devreye alındı“ gibi dahili konfigürasyon durumları, bu modül sayesinde bir iletim veya mesaj sistemine transfer edilebilir.) Tesis planlama aşamasındayken, teşhis işlemleri büyük oranda odak noktadadır çünkü tamamen gelişmiş bir teşhis sistemi arızaların teşhisi ve düzeltilmesine yardımcı olur. Bu yüzden maliyetli arıza sürelerini düşürür. Tanımlandığı gibi, röleden gelen teşhis bilgilerinin veya mesajların saklanmasının birçok yolu vardır. Mevcut olan bir bus sistemine bağlanmak daima artan bir istektir.
Pilz Emniyet Otomasyon Ürünleri ve Hizmetleri Kimdir?
Kişinin ve makinanın emniyeti iş faaliyetinin ana hedefidir. Şirket bugün emniyet otomasyonu alanında teknoloji lideri olarak önde gelen markalardan biridir.
“Emniyet kapısı” veya “acil durdurma” gibi emniyet fonksiyonlarının denetimi sayesinde Pilz’in ürünleri çalışanların, makine ve tesisin korunmasını sağlamaktadır. Tüm makina ve tesis sanayisinde uygulanabilir. Buna otomobil, gıda veya ağaç işleme sanayisi de dahildir. 50 yılı geçen firma tarihi ile Pilz kendinden daima yeniliklerle söz ettirmekte ve böylece standartlar oluşturmaktadır. 1968’de ilk çift-el rölesi, 1987‘de ilk Acil-Durdurma rölesi veya 1999’da ilk diğer sistemlere açık ve güvenli veri yolu (Bus) sistemi buna örnek olarak gösterilebilir.

Otomasyon Sayı 167, Nisan 2006
www.bilesim.com.tr/tr/yayincilik/otomasyon/

 

[ Geri ]